Why?

ทำไม 'นกพิราบ' จึงเป็นสัญลักษณ์ของ 'สันติภาพ'?

Quick Facts

ปัจจุบัน เราเห็นนกพิราบจนชินตา ทั้งตามอาคาร เสาไฟฟ้า และข้างถนน แต่เหตุใด นกพิราบจึงเป็นสัญลักษณ์ของสันติภาพ?
สมัยโบราณ มนุษย์เชื่อว่านกพิราบ (Pigeon และ Dove) เป็นสัตว์ศักดิ์สิทธิ์ โดยชาวญี่ปุ่นเชื่อว่า นกพิราบเป็นวิญญาณรับใช้ (Familiar Spirit) เทพฮาชิมัน (Hachiman) เทพเจ้าแห่งสงคราม นักรบ และการยิงธนู ส่วนชาวเมโสโปเตเมียเชื่อว่า นกพิราบเป็นสัตว์ของเทพีอินันนา (Inanna) หรืออิชทาร์ (Ishtar) เทพีแห่งความรัก เพศสัมพันธ์ ความอุดมสมบูรณ์ การเกิด และสงคราม ทั้งนี้ ชาวเมโสโปเตเมียอาจส่งต่อคติเรื่องนกพิราบให้ชาวกรีกและชาวโรมัน เพราะชาวกรีกเชื่อว่า นกพิราบเป็นสัตว์ศักดิ์สิทธิ์ของ
แอโฟรไดที (Aphrodite) เทพีแห่งความงามและความรัก ขณะที่ชาวโรมันเชื่อว่า นกพิราบเป็นสัตว์ประจำเทพีวีนัส (Venus) เทพีแห่งความงามและความรัก และฟอร์ทูนา (Fortuna) เทพีแห่งโชค

ชาวยิวเชื่อว่านกพิราบเป็นสัญลักษณ์ของความหวัง การเริ่มใหม่ และ การอภัยโทษจากพระเจ้า เพราะในเหตุการณ์น้ำท่วมโลก โนอาห์ได้ส่งนกพิราบบินออกจากเรือ มันบินกลับมาพร้อมคาบใบมะกอกเขียว โนอาห์จึงรู้ว่าน้ำลดลงมากแล้ว และผืนดินแห้งพอจนต้นไม้งอกงามได้ ความเชื่อนี้ส่งต่อไปยังชาวคริสต์ และผนวกกับความเชื่อว่า นกพิราบคือสัญลักษณ์ของวิญญาณบริสุทธิ์ (Holy Spirit) ซึ่งเป็นภาคหนึ่งขององค์พระผู้เป็นเจ้าและเป็นตัวแทนของสันติสุขที่พระเจ้ามอบให้มนุษย์

นอกจากนี้ ช่วงปลายศตวรรษที่ 15 ถึงต้นศตวรรษที่ 16 คณะกรรมการทั้งสิบเพื่อเสรีภาพและสันติภาพ (Dieci di Libertà e Pace) ของเมืองฟลอเรนซ์ ได้ใช้ตราประจำองค์กรเป็นรูปนกพิราบกับกิ่งมะกอก พร้อมคำขวัญว่า สันติภาพและการปกป้องเสรีภาพ (Pax et Defensio Libertatis) ขณะที่ผู้ดูแลมัสยิดสีน้ำเงิน (Blue Mosque) ที่เมืองมะซารีชะรีฟ (Mazar-e-Sharif) ในประเทศอัฟกานิสถาน ได้เลี้ยงดูนกพิราบตั้งแต่สมัยแรกสร้างมัสยิดในศตวรรษที่ 12 ทำให้คนแถบเกิดความเชื่อว่า นกพิราบคือสัญลักษณ์ของสันติสุข เพราะพวกมันจะบินหนีจากมัสยิดเมื่อเกิดการสู้รบ และจะบินกลับมาเมื่อสันติสุขกลับมา

แต่ผู้ที่ทำให้นกพิราบกลายเป็นสัญลักษณ์สันติภาพ 'สากล' คือ ปาโบล ปิกัสโซ (Pablo Picasso) ศิลปินชาวสเปนผู้ยิ่งใหญ่ เพราะเขาใช้ภาพพิมพ์หิน (Lithograph) ชื่อ La Colombe หรือ The Dove ซึ่งเป็นภาพนกพิราบทั่ว ๆ ไป (Domestic Pigeon) และไม่มีกิ่งมะกอก เป็นสัญลักษณ์ของการประชุมใหญ่ระดับโลกของผู้ฝักใฝ่สันติภาพ (World Congress of Partisans for Peace) เมื่อวันที่ 20 เมษายน 1949 ณ กรุงปารีส ต่อมา ในการประชุมคณะกรรมการเพื่อสันติภาพโลก (World Peace Council) ที่เมืองเชฟฟีลด์ (Sheffield) ในปี 1950 ปิกัสโซได้ปราศัยว่า พ่อของเขาเป็นผู้สอนเขาวาดนกพิราบ เขายังกล่าวอีกว่า "ผมยืนหยัดเพื่อชีวิตแทนที่ความตาย และยืนหยัดเพื่อสันติภาพแทนสงคราม" (I stand for life against death; I stand for peace against war.)

นับแต่นั้น นกพิราบจึงกลายเป็นสัญลักษณ์ของกิจกรรมหรือความเคลื่อนไหวใด ๆ ที่ต้องการเรียกร้องสันติภาพแก่มวลมนุษย์.


เรื่อง : พชร อังคเรืองรัตนา
ภาพประกอบ : ชุติมณฑน์ ปทาน

อ้างอิง

https://www.christianity.com/.../why-is-the-dove-often-a...
https://oll.libertyfund.org/pages/the-seal-of-florence
https://medium.com/.../the-contours-of-peace-why-doves...
https://www.thehistorypress.co.uk/.../peace-symbols.../
https://www.tate.org.uk/art/artworks/picasso-dove-p11366

Comments

Latest Article