English From History

เรียนภาษาอังกฤษจาก สมรภูมิป่าทิวโทเบิร์ก (Battle of Teutoburg Forest)

เรียนภาษาอังกฤษจาก สมรภูมิป่าทิวโทเบิร์ก
(Battle of Teutoburg Forest)


เมื่อวันที่ 23 ตุลาคมที่ผ่านมา Netflix ได้ปล่อยซีรีย์อิงประวัติศาสตร์สัญชาติเยอรมันเรื่องใหม่ 'Barbarians' ซึ่งเล่าเรื่องราวของการต่อสู้และแย่งชิงอำนาจเหนือลุ่มน้ำไรน์ระหว่างจักรวรรดิโรมันที่กำลังผงาดขึ้นมากับชนเผ่าเยอรมานิกหลากหลายกลุ่มที่ต้องการปกป้องกลุ่มของตนให้พ้นภัย

ปีคริสตศักราชที่ 9 จักรวรรดิโรมันภายใต้ ออกุสตุส ซีซาร์ (Caesar Augustus) กำลังก้าวขึ้นเป็นมหาอำนาจแห่งโลกตะวันตก แทบไม่มีใครหยุดยั้งกองทัพอันเกรียงไกรของโรมได้ แต่แล้วกลับมีชนเผ่าหนึ่งที่ทลายความผยองของโรมจนสิ้น พวกเขาคือชาวเยอรมันเผ่าเครุสกี (Cherusci) จากบริเวณตะวันตกเฉียงของประเทศเยอรมนีในปัจจุบัน ชาวเครุสกีนำโดยแม่ทัพหนุ่มนาม อาร์มิเนียส (Arminius) ชาวเยอรมันผู้เติบโตในโรมเยี่ยงชาวโรมัน แม้จะมีตำแหน่งเป็นนายทหารระดับสูงในกองทัพโรมัน แต่ความภักดีต่อบ้านเกิดของเขายังไม่เสื่อมคลาย

ส่วนชาวโรมันนำโดย ควินติลิอุส วารุส (Quintilius Varus) แม่ทัพผู้ได้รับมอบหมายหน้าที่จากออกุสตุสให้นำกองทัพใหญ่ไปสยบดินแดนเยอรมันมาอยู่ใต้อำนาจโรมให้จงได้

แม้ชาวโรมันจะมีอาวุธยุทโธปกรณ์ที่เหนือกว่า แต่ความประมาทและไม่คุ้นถิ่นจะทำให้ทัพอันเกรียงไกรต้องมลายหายไปสิ้นในป่ารกทึบแห่งนี้ จนกลายเป็นรอยด่างพร้อยในประวัติศาสตร์โรมันไปตลอดกาล

ปล. อักษรย่อไวยากรณ์ภาษาอังกฤษ
n. หมายถึง คำนาม
v. หมายถึง คำกริยา
adj. หมายถึง คำคุณศัพท์



Barbarian (n., adj.) อนารยชน, คนต่างชาติ,
เกี่ยวกับอนารยชน
Barbaric (adj.) ป่าเถื่อน, โหดร้าย



ชาวกรีกและชาวโรมันโบราณมักเรียกชาวต่างชาติหรือคนต่างถิ่นที่ไม่ได้พูดภาษาเดียวกับตนว่า ‘บาร์บาเรียน’ ไม่ว่าจะชาวเปอร์เซีย อียิปต์ ชาวเคลต์ ชาวฟินิเชียน หรือ ชาวเยอรมัน ซึ่งรากศัพท์ของคำนี้ย้อนไปได้ถึงภาษาต้นตระกูลอินโด-ยูโรเปียน ซึ่งมีความหมายในทำนอง ‘พูดไม่ชัด’ หรือ ‘ฟังไม่ออก’

ตัวอย่างประโยค

Even if the Romans looked down on ‘barbarians’, they still adopted many tactics and equipments from these barbarians.

แม้ชาวโรมันมักจะดูถูก ‘อนารยชน’ แต่พวกเขาเองก็รับเอายุทธวิธีและอาวุธยุทโธปกรณ์หลายอย่างของเหล่าอนารยชนมาใช้เช่นกัน.



Auxiliary, Auxilia (n.) ทหารกองหนุน, กองเสริม,
ผู้ช่วยสนับสนุน
Auxiliary (adj.) หนุน, เสริม, ที่คอยเสริม



ในกองทัพโรมันช่วงศตวรรษที่ 1-3 มีทั้งทหารอาชีพที่เป็นพลเมืองโรมัน (Legionary) และเหล่า ทหารกองหนุน (Auxilia) ซึ่งกองทหารหนุนจะเกณฑ์หรือรับสมัครจากคนต่างชาติหรือบุคคลที่ไม่มีสิทธิพลเมืองโรม (Peregrini) ที่อาศัยในจักรวรรดิ บุคคลกลุ่มนี้ถือเป็นพลเมืองชั้นสองและไม่มีสิทธิ์เท่าเทียมกับผู้เป็นพลเมืองโรมัน

ตัวอย่างประโยค

Auxiliaries were required to serve 25 years in the army before they were finally granted Roman citizenship.

ทหารกองหนุนต้องรับราชการในกองทัพถึง 25 ปี ก่อนจะได้รับสิทธิ์เป็นพลเมืองโรมันในที่สุด.



Germania (n.) ดินแดนเยอรมาเนีย
Germanic (adj.) เกี่ยวกับเยอรมัน, กลุ่มคนที่พูดภาษาตระกูลเยอรมานิก



ดินแดนเยอรมาเนียเป็นชื่อที่ชาวโรมันเรียกดินแดนทางเหนือที่เป็นถิ่นของกลุ่มชนพูดภาษาเยอรมานิก แม้ชาวโรมันจะพยายามเข้าไปรุกรานหลายครั้ง แต่ไม่ประสบผลสำเร็จมากนัก พวกโรมันจึงใช้วิธีผูกมิตรกับชนเผ่าเยอรมันบางกลุ่มแล้วสนับสนุนให้ไปรบกันเองเพื่อกันไม่ให้รวมตัวกันมาโจมตีดินแดนโรมได้

ตัวอย่างประโยค

Several Germanic tribes entered Roman service as a whole group. They were later settled and assimilated into Roman society.

ชนเผ่าเยอรมันหลายกลุ่มเข้าไปรับราชการในกองทัพโรมันทั้งกลุ่ม ภายหลังพวกเขาจะได้ปักหลักและกลืนไปกับสังคมโรมันในที่สุด.



Hostage (n.) ตัวประกัน


ในสมัยโบราณ เมื่ออาณาจักรต่างๆ ทำข้อตกลงกัน การแลกเปลี่ยนตัวประกันเพื่อรับรองว่าอีกฝ่ายจะไม่ผิดสัญญาถือเป็นเรื่องปกติ เพราะเมื่อใดที่มีการผิดข้อตกลง ตัวประกันจะถูกสังหารได้ทันที แต่โดยทั่วไปแล้วสถานะของตัวประกันเหมือนกับแขกบ้านเมืองมากกว่า ฝ่ายที่นำตัวประกันไปมักจะดูแลชุบเลี้ยงบุคคลนั้นเป็นอย่างดี ชาวโรมันมักอบรมให้การศึกษาระดับสูงกับตัวประกันจนปรับตัวกับสังคมโรมันได้ และคาดหวังให้ตัวประกันเหล่านั้นกลายมาเป็นตัวแทนผลประโยชน์ของโรมในภายหลังเมื่อกลับไปปกครองบ้านเกิด

ตัวอย่างประโยค

Arminius was the son of a Germanic chief who spend his youth as hostage in Rome. He was educated like a Roman and became a military officer in the army.

อาร์มิเนียสเป็นบุตรของหัวหน้าเผ่าชาวเยอรมันผู้หนึ่ง แต่เขาใช้ชีวิตวัยเยาว์ในฐานะตัวประกันที่โรม เขาได้รับการศึกษาเยี่ยงชาวโรมันและกลายมาเป็นนายทหารในกองทัพโรมัน.



Raid (n.) การบุกจู่โจมอย่างรวดเร็ว, การบุกปล้น
Raid (v.) เข้าจู่โจมอย่างรวดเร็ว, บุกปล้น



ระหว่างเดินทัพในป่า ชาวเยอรมันมักออกมาจู่โจมพวกโรมันอย่างกะทันหันหลายระลอกทีละจุดจนกองทัพโรมันค่อยๆ ถูกตัดขาดออกจากกันในที่สุด ทำให้ชาวเยอรมันเลือกจะจัดการกองพลโรมันทีละส่วนได้ง่ายมากขึ้น

ตัวอย่างประโยค

Germanic auxiliary defectors raided Roman baggage trains and military engineers without them suspecting.

ทหารกองหนุนชาวเยอรมันที่แปรพักตร์ได้จู่โจมกองเสบียงกับหน่วยทหารช่างโรมันที่กำลังตามหลังกองทัพใหญ่โดยที่อีกฝ่ายยังไม่ทันรู้ตัว.



Frontier (n.) แนวชายแดน, ชายแดน, พรมแดน


จักรวรรดิโรมันมักใช้พรมแดนธรรมชาติเป็นเส้นแบ่งชายแดน โดยเฉพาะแม่น้ำสายหลักในยุโรป ไม่ว่าจะแม่น้ำดานูบ (Danube) ในยุโรปกลางและบอลข่าน ในกรณีชายแดนติดกับเยอรมาเนีย พวกเขาใช้แม่น้ำไรน์ (Rhine) เป็นเส้นแบ่งชายแดน และเรียกเส้นแบ่งตรงนี้ว่า ‘ชายแดนเยอรมัน’ (Limes Germanicus)

ตัวอย่างประโยค

Some Germanic tribes along the Rhine were employed by the Roman to guard the frontier.

ชนเผ่าเยอรมันบางกลุ่มตามลุ่มน้ำไรน์ถูกชาวโรมันว่าจ้างให้ช่วยเฝ้าระวังแนวชายแดน.



Legion (n.) กองทหารโรมัน, กองพล
Legionary (n.) ทหารโรมัน


Legionary เป็นทหารที่รับสมัครมาจากผู้มีสิทธิ์เป็นพลเมืองโรมันทั่วทั้งจักรวรรดิ ทหารกลุ่มนี้ติดอาวุธหนัก มีทั้งดาบ โล่ และแหลน แม้พวกเขาจะเป็นหน้าตาของกองทัพโรมัน แต่สัดส่วนทหารพลเมืองโรมันยังมีน้อยกว่าจำนวนทหารกองหนุนที่ไม่มีสิทธิพลเมืองโรมันเสียอีก ในแต่ละกองพลจะมีตรานกอินทรี

ตัวอย่างประโยค

When the Emperor Augustus heard of the defeat, he butted his head against the wall shouting “Quintilius Varus, give me back my legions!”

เมื่อจักรพรรดิออกุสตุสได้ยินถึงความพ่ายแพ้ เขาถึงกับโขกหัวใส่กำแพงพลางตะโกนว่า “ควินติลิอุส วารุส เอากองพลของข้าคืนมา!”



Deceive (v.) หลอกหลวง, ล่อลวง
Deception (n.) การล่อลวง, การหลอกลวง


อาร์มิเนียสมีความคุ้นเคยกับระบบกองทัพและสายบังคับบัญชาของโรมันเป็นอย่างดี และคอยหลอกแม่ทัพวารุสตลอดว่าต้องเดินทัพไปเส้นทางที่เขาวางแผนไว้ และตามเส้นทางจะมีชนเผ่าพันธมิตรออกมาช่วยอยู่ตลอด

ตัวอย่างประโยค

Arminius’ deception made Varus overconfident and careless that he refused to send scouts ahead.

การหลอกลวงของอาร์มิเนียสทำให้วารุสมั่นใจเกินไปและประมาทเสียจนไม่ยอมส่งหน่วยลาดตระเวนออกไปดูลาดเลาก่อน.



Syncretism (n.) การผสมผสานทางวัฒนธรรม, การผสมผสานความเชื่อ


ความสัมพันธ์ของโรมันและชนเผ่าเยอรมันไม่ได้เป็นศัตรูเสมอไป การผสมผสานความเชื่อและวัฒนธรรมโรมัน-เยอรมันเกิดขึ้นตามแนวชายแดนเป็นเวลานานหลายศตวรรษ มีการนำเทพของทั้งสองฝ่ายมาเทียบกัน และชาวเยอรมันได้หยิบยืมการตั้งชื่อวันตามเทพมาจากชาวโรมันเช่นกัน ด้วยเหตุนี้หลายวันในภาษาอังกฤษจึงมีที่มาจากเทพ เช่น Wednesday มาจากชื่อเทพ โวดัน/โอดิน (Wodan/Odin) Thursday มาจากเทพธอร์ (Thor) ส่วนวันศุกร์มาจากเทพ เฟรยา (Freya)

ตัวอย่างประโยค

Cultural Syncretism between Romans and Germans were so deep that some Germanic mythology included characters of Graeco-Roman epic in their own story.
การผสมผสานทางวัฒนธรรมของโรมันและเยอรมันหยั่งรากลึกมากจนเทพตำนานเยอรมันบางเรื่องยังรวมเอาตัวละครจากมหากาพย์กรีก-โรมันเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งในเรื่องของตนด้วย.



Defect (v.) แปรพักตร์, เปลี่ยนฝ่าย, เปลี่ยนข้าง
Defector (v.) ผู้แปรพักตร์
Defected (adj.) ที่ได้แปรพักตร์



ในการรบที่สมรภูมิทิวโทเบิร์ก อาร์มิเนียสได้นำทหารกองหนุนชาวเยอรมันหลายส่วนในกองทัพโรมันไปแปรพักตร์เข้ากับชนเผ่าเยอรมันแทน และเป็นส่วนสำคัญที่ทำให้ฝ่ายโรมันต้องปราชัยอย่างย่อยยับ

ตัวอย่างประโยค

Arminius and other defectors used his knowledge of Roman military tactics and routes to anticipate Roman moves.

อาร์มิเนียสและทหารแปรพักตร์คนอื่นใช้ความรู้ด้านยุทธวิธีแบบโรมันและเส้นทางเพื่อคาดการณ์ว่าพวกโรมันจะเคลื่อนพลไปอย่างไรบ้าง.


ภาพประกอบ : เพ็ญนภา บุปผาเจริญสุข

อ้างอิง

https://en.wiktionary.org/wiki/Wiktionary:Main_Page
https://www.merriam-webster.com
https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/
https://www.ancient.eu/.../1010/battle-of-teutoburg-forest/
https://www.smithsonianmag.com/.../the-ambush-that.../
https://www.bbc.co.uk/programmes/m000f69q

Comments

Latest Article