Why?

ทำไม'เกาะซิซิลี'ถึงได้ชื่อว่าเป็นดินแดนแห่งมาเฟีย

Quick Facts

ใครที่ได้ยินคำๆ นี้ ต่างรู้สึกถึงอำนาจมืดที่มองไม่เห็น คอยชักใยอยู่เบื้องหลังฉาก แต่เหตุไฉนคำว่ามาเฟียมักถูกเชื่อมโยงกับเกาะทางใต้ของอิตาลีชื่อว่า ‘ซิซิลี’ (Sicily) เพราะอะไรดินแดนอันสมบูรณ์เต็มไปด้วยไร่เลมอนแห่งนี้ถึงกลายมาเป็นต้นกำเนิดขององค์กรอาชญากรรมที่เคยมีอิทธิพลมากที่สุดในโลก

คำว่า มาเฟีย (Mafia) อาจเป็นคำยืมจากคำภาษาอาหรับว่า ‘mu'afa’ หรือไม่ก็ 'ma'afi' มีความหมายในทำนอง ‘การคุ้มครอง’ หรือ 'การยกเว้น' ซึ่งกำเนิดมาจากยุคที่ชาวอาหรับเคยปกครองซิซิลีในศตวรรษที่ 9–11 คำภาษาอาหรับนี้จึงถูกยืมมาใช้โดยประชากรท้องถิ่นและอาจมีความหมายถึงการคุ้มครอง หรือการจ่ายค่าคุ้มครอง
'มาเฟีย'

ย้อนกลับไปยุค 1860-1870 เป็นช่วงเวลาที่อิตาลีกำลังรวมประเทศ (Italian Unification) รัฐบาลกำลังรวบอำนาจเข้าสู่ส่วนกลาง เกาะซิซิลีทางใต้กำลังอยู่ในช่วงเปลี่ยนแปลงจากระบอบฟิวดัลมาสู่ระบอบทุนนิยม ที่ดินอันกว้างใหญ่ที่เคยเป็นของขุนนางและศาสนจักรถูกตัดแบ่งให้เป็นพื้นที่ทำกินสำหรับชาวนา

รัฐบาลอิตาลีมองดินแดนตอนใต้ด้วยสายตาที่เหยียดหยาม พวกเขามองว่าชาวใต้ยังคงป่าเถื่อนและล้าหลัง ไร้อารยธรรมที่ดีงามเฉกเช่นชาวเหนือ และพยายามจะเข้าไปบริหารจัดการซิซิลีโดยยังไม่เข้าใจสภาพการณ์ของดินแดนที่เหมือนหลุดมาจากยุคกลางนี้ดี จึงเกิดสงครามกลางเมืองและความไม่สงบจากชาวซิซิลีที่ลุกขึ้นต่อต้านรัฐบาลส่วนกลาง ซิซิลีกลายมาเป็นดินแดนมิคสัญญีที่เต็มไปด้วยความรุนแรงระหว่างเจ้าหน้าที่รัฐบาล ชาวบ้าน และขุนนางเก่าที่ต้องการรักษาอำนาจ เจ้าหน้าที่ตำรวจหรือหน่วยงานรักษาความสงบในทั่วทั้งเกาะซิซิลีก็มีจำนวนเพียงหลักร้อยเมื่อเทียบกับเกาะขนาด 25,000 ตารางกิโลเมตรแห่งนี้

ท่ามกลางความขัดแย้งอันวุ่นวายเพื่อแย่งชิงที่ดินกัน เจ้าของที่ดินที่มีเงินมากมักว่าจ้างกองกำลังติดอาวุธส่วนตัวเพื่อคุ้มครองทรัพย์สินของตนจากชาวบ้านที่มักพิพาทเรื่องทรัพย์สิน แต่กองกำลังติดอาวุธเหล่านี้มิใช่ใครอื่นนอกจากกลุ่มโจร อาชญากร มือปืน ซึ่งดินแดนแห่งความยุ่งเหยิงแห่งนี้เปิดโอกาสให้พวกเขาหาเงินได้อย่างสบายมือและใช้อำนาจได้อย่างไร้ขีดจำกัด

ในแถบตะวันตกที่มีนครใหญ่อย่างปาแลร์โม (Palermo) กลับมีกิจกรรมของมาเฟียอย่างชุกชุมเป็นพิเศษ นั่นเป็นเพราะดินแดนซีกตะวันตกมีที่ดินผืนเล็กผืนน้อยกระจัดกระจายกันมาก ชนชั้นอีลิทจึงต้องเฟ้นหากลุ่มติดอาวุธมาคอยคุ้มครองที่ดินชั่วคราวและช่วยสะสางกรณีพิพาทที่ดิน แต่กลุ่มติดอาวุธหัวหมอเหล่านี้มักจะรับจ้างคุ้มครองที่ดินหลายเจ้าไปพร้อมๆ กัน และนี่เองคือต้นกำเนิดของมาเฟียที่เราจะรู้จักกันดี

ในขณะที่ฝั่งตะวันออกเต็มไปด้วยที่ดินผืนใหญ่ที่มีการจัดการอย่างเป็นระบบมากกว่า เจ้าของที่ดินจึงว่าจ้างการ์ดมาคอยเฝ้าระวังอย่างถาวร จึงไม่เกิดการว่าจ้างกลุ่มติดอาวุธชั่วคราวที่รับเหมาไปทั่วมากเท่าฝั่งตะวันตก

กลุ่มติดอาวุธเหล่านี้มักรวมตัวกันเป็นแก๊งหรือตระกูลต่างๆ ฉวยโอกาสข่มขู่ชาวบ้านและเจ้าของที่ดินให้ยอมรับการคุ้มครองจากกลุ่มแก๊งแลกกับเงินหรือบรรณาการ ใครที่ไม่ยอมรับการคุ้มครองมักจะพบกับหายนะที่เกิดขึ้นอย่างการทำลายเรือกสวนไร่นา ทำลายทรัพย์สินจนต้องยอมสยบ หากใครนำเรื่องไปแจ้งกับเจ้าหน้าที่รัฐ พวกเขามักลงเอยด้วยความตาย เพราะพวกมาเฟียมีหูตาแทรกซึมไปทั่วบริเวณ จึงขยายอำนาจและแผ่อิทธิพลไปทั่วท้องถิ่นของตนเองจนมีอำนาจพอที่จะต่อกรหรือแม้แต่ติดสินบนเจ้าหน้าที่รัฐได้

ในปี 1881 ตูร์ริสิ โคลอนนา (Turrisi Colonna) นายกเทศมนตรีแห่งเมืองปาแลร์โมที่เคยเป็นศัตรูอันดับหนึ่งของของกลุ่มมาเฟีย ผู้เคยตั้งปณิธานว่าจะกำจัดผู้มีอิทธิพลเหล่านี้ให้หมดไป ก็กลายมาเป็นหุ่นเชิดให้มาเฟียเสียเอง หลังเขาต้องพ่ายแพ้ให้กับเงินกองโตที่มาเฟียเสนอให้แลกกับการเอาหูไปนาเอาตาไปไร่ โคลอนนายังถึงกับแต่งตั้งสมาชิกกลุ่มมาเฟียให้เป็นหัวหน้ากรมตำรวจท้องถิ่นด้วยซ้ำ กิจการของมาเฟียประสบความสำเร็จในปาแลร์โมอย่างล้นหลาม นครแห่งนี้จึงกลายมาเป็นศูนย์รวมแห่งการคอรัปชั่นและผู้มีอิทธิพลอันลือชื่อในเวลาต่อมา

ในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 ถึงต้นศตวรรษที่ 20 เป็นยุคที่ชาวซิซิลีจำนวนมากถึง 1 ล้านคนได้ทยอยอพยพไปยังโลกใหม่ที่สหรัฐอเมริกา แน่นอนว่ากลุ่มมาเฟียก็ได้ติดไปกับเรือโดยสารเหล่านี้ด้วย และในไม่กี่ทศวรรษต่อมา พวกเขาจะแตกแขนงดั่งดอกเห็ดในอเมริกาจนเกิดเป็นแก๊งทรงอิทธิพลอย่างลัคกี ลูเซียโน (Lucky Luciano) คาร์โล กัมบิโน (Carlo Gambino) โจ โบนันโน (Joe Bonanno) โจ โปรฟาชี (Joe Profaci) เหล่ามาเฟียผู้มีรากเหง้าจากซิซิลีทั้งหลายได้กลายเป็นต้นแบบให้ ‘วิโต คอร์เลโอเน’ ตัวละครเจ้าพ่อมาเฟียในเรื่อง ‘The Godfather’ ที่นำเรื่องราวเบื้องลึกเบื้องหลังของกลุ่มอำนาจใต้ดินมาปรากฏบนจอเงินให้ผู้ชมได้ตะลึงมาแล้วทั่วโลก.


ภาพประกอบ : เพ็ญนภา บุปผาเจริญสุข

อ้างอิง :

https://www.history.com/topics/crime/origins-of-the-mafia
http://www.mafiamob.com/history.htm
https://wearepalermo.com/the-history-of-sicilian-mafia/
http://www.bestofsicily.com/mag/art345.htm
https://americanmafiahistory.com/

Comments

Latest Article